Bea Claessens vertelt over het bosbeheer

In onze gemeente zijn we omringd door mooie natuur. Heide, bos, de IJssel, er is voor elk wat wils. In de coronatijd werd nog duidelijker hoe belangrijk bos en natuur zijn om tot rust te komen, te ontspannen en even een frisse neus te halen. De druk op de natuur nam daardoor wel toe. En die natuur moet onderhouden worden.

In deze reeks vertelt Bea Claessens, bosbeheerder in de gemeente Heerde, wat er allemaal komt kijken bij dit onderhoud. In dit eerste deel gaan we een stukje terug in de tijd. Want wist u dat het bos zoals wij dat nu in onze gemeente kennen nog helemaal niet zo oud is? 

Bea vertelt hierover dat bijna al het bos in Nederland is aangeplant. ‘De aanplant in Heerde begon rond 1900, dus het oudste bos hier is ongeveer 100 jaar oud. Het bos werd aangeplant om hout te produceren voor de mijnbouw. Tot 150 jaar geleden stond er geen boom op de Veluwe. Het was als een woestijn met zandverstuivingen en stuifzand. Deze gebieden kom je in Nederland en op de Veluwe nog steeds tegen, denk bijvoorbeeld aan het Beekhuizerzand (Harderwijk) en Kootwijkerzand (Kootwijk). De aanplant in Heerde duurde tot ongeveer 1950. Hiermee werd de basis gelegd voor het bos zoals we het nu kennen. In 1972 sloeg een zware storm de helft van het Veluwse bos plat, ook in Heerde. Ons bos bestaat nu voor de helft uit aanplant van na die storm. Je kunt de aanplant in rijen nog goed zien.’

Bos als natuur en recreatie

Tegenwoordig is bos vooral van belang voor de natuur en recreatie. Dat is ook een wens van het college en de raad: een natuurlijk bos met ruimte voor recreatie. Bea legt uit: ‘Veel mensen denken dat je de natuur en het bos gewoon hun gang kunt laten gaan. Zeker in die relatief jonge aanplant is het tegendeel waar. In 2014 is het beheer van de gemeentebossen ingrijpend veranderd van kaalkapbeheer naar natuurvolgend beheer. Sinds die tijd vindt de houtoogst niet meer plaats via kaalkap, maar alleen nog via dunningen. Dunningen zijn bedoeld om de bomen die blijven staan meer ruimte te geven. Hier en daar komen kleine open plekken in het kronendak. Langzaamaan wordt het bos gevarieerder met meer afwisseling in soorten en structuur.’

Houtoogst vindt dus nog steeds plaats

De oogst is nu alleen geen doel meer op zich, maar een beheermaatregel om het bos gevarieerder te maken. Bea: ‘In Heerde zorgen we dat de houtvoorraad constant blijft en we oogsten alleen wat er per jaar bijgroeit. Dat hout wordt aan het eind van de zomer via inschrijving verkocht. Hout is een mooi product dat voor verschillende toepassingen wordt gebruikt. Het hout van de Douglas levert bijvoorbeeld zaaghout voor de bouw. Daarbij leggen bomen ook CO2 vast. Dat blijft opgeslagen in houtproducten zolang het hout niet wordt verbrand. Die CO2 opslag is weer belangrijk voor mens, dier en natuur. Ons hout wordt dus niet verkocht als biomassa voor de houtgestookte centrales. 

Als bosbeheerder loop ik veel door het bos om te kijken wat er nodig is. Ik kijk altijd naar boven, naar de kronen van de bomen, om te zien of ze nog genoeg ruimte hebben om te groeien of dat er gedund moet worden. Zodat inwoners en recreanten optimaal van onze prachtige bossen kunnen genieten.’

In het volgende deel, in mei, kunt u lezen over het onderhoud in aanloop naar het toeristenseizoen.

Bosbeheer

Foto: Margreet Dul