Jaaroverzicht 2025 Erfgoedcommissie Heerde

Inhoud

Voorwoord

Zoals u in het verslag kunt lezen zijn er enkele wijzigingen geweest in de samenstelling van de Erfgoedcommissie. Simon van den Bergh, adviseur namens het Gelders Genootschap, moest jammer genoeg zijn lidmaatschap, vanwege toename van taken elders, al in januari 2025 beëindigen. Hij benadrukte in zijn afscheidswoord dat de agenda van de commissie in de afgelopen jaren, waarbij de commissie ook zelf het initiatief nam tot het geven van advies en haar brede kijk op erfgoed, een werkwijze laat zien die hij zeer waardeerde en waarvan hij hoopt dat de commissie dit ook vast zal houden. In de vergadering van maart 2025 hebben wij zijn opvolgster, Boukje Overbeek, adviseur omgevingskwaliteit bij het Gelders Genootschap, verwelkomd.

In november eindigde de zittingstermijn van vier jaar voor de meeste commissieleden. De nota omgevingskwaliteit en erfgoed, waarmee het college in 2025 is gestart, heeft ook gevolgen voor het inrichten en in stand houden van de adviescommissies. Wat dit gaat betekenen is nog niet duidelijk. Daarom is besloten om de zittingstermijn van de commissieleden voor twee in plaats van vier jaar te verlengen. Commissielid Jos Stap heeft op de vraag of hij voor een nieuwe termijn wilde gaan aangegeven zijn energie in andere activiteiten te willen steken. Wij zijn hem zeer erkentelijk voor zijn bijdrage in de commissie in de afgelopen jaren.

In het afgelopen jaar heeft de commissie gewerkt aan een tweetal notities: Nieuwe Heerdenaren en Immaterieel Erfgoed. Twee mooie documenten die u kunt vinden op onze webpagina. Ook hiervoor geldt, net als voor voorgaande documenten, dat het dynamische documenten zijn, die we bij gelegenheid kunnen gebruiken en ook bij gelegenheid tegen het licht kunnen houden om te kijken of aanvulling/aanpassing nodig is.

Eén van onze geplande vergaderingen is niet doorgegaan. De commissie vergadert niet om het vergaderen. En er waren op dat moment te weinig relevante agendapunten.

Hoewel de commissie kennis heeft genomen van verschillende plannen in de gemeente, zijn er een tweetal ontwikkelingen waarover zij advies heeft uitgebracht: de plannen bij Landgoed De Bonenburg en op de tegenoverliggende gronden én het masterplan voor de begraafplaats in Wapenveld. Wij wachten met belangstelling op de reactie van het college op ons advies voor het masterplan.

Heerde, maart 2026

Wilma Blankvoort-Zielhuis
Voorzitter

Taken van de Erfgoedcommissie

De commissie heeft als taak het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Heerde gevraagd en ongevraagd te adviseren over de omgang met erfgoed in onze gemeente.
Onder erfgoed wordt verstaan: objecten en ook structuren, waardevolle dorpsgezichten, groen erfgoed (individueel groen, maar ook structuren), waardevolle landschappen, archeologie en immaterieel erfgoed.

Advisering over wijzigingsplannen voor rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten is gedelegeerd aan de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK). Het advies van de CRK is bindend voor de Erfgoedcommissie.

De commissie geeft in haar werkplan aan waar zij zich op focust:

  1. deugdelijke borging erfgoed bij implementatie Omgevingswet: de commissie wil zich inzetten om (de omgang met) het Heerder erfgoed in het omgevingsbeleid te krijgen.
  2. verduurzaming en erfgoed: de commissie wil bijdragen aan een goede voorlichting hierover richting eigenaren en college van burgemeester en wethouders met als doel het ontstaan van een gemeenschappelijk beeld over wat het Heerder erfgoed kan verdragen en wat niet.
  3. immaterieel erfgoed: de commissie zet zich in om ook immaterieel erfgoed voor het voetlicht te brengen.
  4. publiciteit: de commissie is van mening dat het meeste bereikt kan worden door een kritische, maar positieve en constructieve houding, waarin meervoudige waardencreatie voor de samenleving centraal staat.
  5. zorgen om en voor concrete situaties.
  6. governance: het organiseren van een aantal procedurele en procesmatige zaken.

Het werkplan is in te zien op de webpagina van de Erfgoedcommissie: Erfgoedcommissie - gemeente Heerde

2. De leden van de erfgoedcommissie en hun functies

In 2025 heeft een wisseling van leden plaatsgevonden. De heer S. van den Bergh van het Gelders Genootschap heeft het stokje overgedragen aan mevrouw B. Overbeek eveneens van het Gelders Genootschap. De benoeming van de leden van de Erfgoedcommissie met uitzondering van de voorzitter, mevrouw Blankvoort-Zielhuis, eindigde medio november 2025. De aftredende leden, met uitzondering van de heer Stap, hebben zich herbenoembaar gesteld. Het college heeft op 25 november besloten de leden her te benoemen voor een periode van twee jaar.

Dat betekent dat de samenstelling per 25 november 2025 van de Erfgoedcommissie is als volgt:

  • mevrouw W.H.M. (Wilma) Blankvoort-Zielhuis (voorzitter),
  • mevrouw A. (Anne-Lieke) Brem-Mackaaij (plaatsvervangend voorzitter),
  • mevrouw B. (Boukje) Tijssen-Overbeek (plaatsvervangend secretaris),
  • mevrouw G.A.M. (Wineke) Allersma,
  • mevrouw F.H.M. (Fosca) Bosch-Kruimel..

Mevrouw R. (Robinia) Perlot, adviseur Erfgoed & Grondstoffen van de gemeente Heerde, treedt op ambtelijk secretaris.

Het secretariaat is te bereiken via erfgoedcommissie@heerde.nl.

3. Feiten en cijfers

De commissie heeft 4 keer vergaderd in 2025, namelijk op 27 januari, 31 maart, 15 september en 1 december 2025. De geplande vergadering van 16 juni is niet doorgegaan omdat de agenda onvoldoende aanleiding gaf om bij elkaar te komen.

De totale kosten over het jaar 2024 bedroegen € 2.444,40. De presentiegelden bedroegen € 1.548,90. De commissie is binnen het gestelde budget van € 7.500,- per jaar gebleven.

4.Adviezen die zijn uitgebracht / werkzaamheden die zijn verricht

4.1 Masterplan Begraafplaats Wapenveld

De Erfgoedcommissie heeft het college geadviseerd nader onderzoek te doen naar het cultuurhistorisch belang van (onderdelen van) de begraafplaats en ook om inwoners te betrekken bij de planvorming. De commissie heeft geadviseerd de begraafplaats als ensemble te beschouwen dat behouden moet worden om het funerair erfgoed op deze locatie in Wapenveld te behouden.

4.2 Nieuwe Heerdenaren

In dit advies wordt een overzicht gegeven van ontwikkelingen die hebben geleid tot de komst van nieuwe inwoners in onze gemeente. Dit advies is in te zien op de webpagina van de commissie.

4.3 Immaterieel Ergoed

In dit advies is uitgewerkt wat onder immaterieel erfgoed wordt verstaan en welk immaterieel erfgoed onze mooie gemeente rijk is. Dit advies is in te zien op de webpagina van de commissie.

4.4 Bijgebouw en schuur Landgoed De Bonenburg

Het college heeft advies gevraagd over de verbouwen en uitbreiden van een bestaande schuur tot gastenverblijf en het bouwen van een nieuwe schuur voor het realiseren van een berging. De commissie heeft geadviseerd de herontwikkeling van de bestaande schuur zo vorm te geven dat deze past bij de agrarische/bedrijfsmatige karakteristiek van de bestaande schuur. Voor de nieuwbouw van de schuur heeft de commissie geadviseerd om een historische analyse van het erf te doen om te komen tot een goede vorm en locatie van de schuur.

4.5 (a id="Landgoederenloods Bonenburgerlaan 41 Heerde"> Landgoederenloods Bonenburgerlaan 41 Heerde

De commissie heeft geadviseerd de toe te passen materialen en kleuren terughoudend te houden nu sprake is van hiërarchisch aan het hoofdgebouw ondergeschikte schuren. Ook heeft de commissie geadviseerd om wat betreft vorm zo veel mogelijk uit te gaan van het beeld van twee parallelle schuren.